Hołd na cmentarzu Armii Andersa w Guzar

W ostatnim dniu pobytu min. Anny Marii Anders w Uzbekistanie w 75. rocznice pobytu Armii Andersa w tym kraju w dniu 14 czerwca 2017 r. drodze powrotnej z Samarkandy do Taszkentu delegacja odwiedziła największy w Uzbekistanie polski cmentarz wojenny, znajdujący się w miejscowości Guzar, gdzie spoczywa około tysiąc polskich obywateli.

W towarzystwie przedstawicieli władz miejscowych złożono wieniec i dokonano odsłonięcia wykonanej w 2002 r. tablicy pamiątkowej, która nie została wmurowana w kościele katolickim w Taszkiencie – miejscu jej pierwotnego przezanaczenia.

Na zakończenie wizyty w siedzibie Ambasady RP w Taszkiencie odbyło się spotkanie z osobami zasłużonymi dla polsko-uzbekistańskiej współpracy kulturalnej i naukowej oraz interesującymi się sprawami Polski i Polaków oraz polską kulturą. Omawiano m.in. możliwe projekty współpracy w tym zakresie a zwłaszcza wykorzystania osoby Anny German urodzonej w Urgenczu i znanej w Uzbekistanie wśród miejscowych władz i ludności nie tylko polskiej.

* * *

GUZAR – Pod koniec lutego 1942 roku, w wyniku uzgodnionego z władzami radzieckimi przeniesienia polskich żołnierzy z Buzułuku, Tatiszczewa i Tockoje w Rosji do Azji Środkowej, podjęto decyzję o rozlokowaniu w Gʻuzor Ośrodka Organizacyjnego Armii Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR pod dowództwem płk. Leona Koca. W miejscowości powstał także Ośrodek Zapasowy Pomocniczej Służby Kobiet, szpital polowy oraz główny obóz kwarantanny tyfusowej. W miejscowości Batosz, położonej w pobliżu Gʻuzor, mieściła się Szkoła Młodszych Ochotniczek oraz sierociniec dla polskich dzieci. Ze względu na trudne warunki sanitarne oraz klimatyczne wielu Polaków zapadło na różne choroby, m. in. tyfus plamisty, czerwonkę, żółtaczkę, dyzenterię oraz malarię. Śmiertelność wśród chorych, zwłaszcza dzieci, wynosiła kilkanaście procent. Zmarłych chowano na cmentarzu położonym przy drodze łączącej miasto z Samarkandą i Termezem, dzisiejszej drodze magistralnej M39. Na cmentarzu chowano także dzieci z sierocińca w Batosz. W marcu i sierpniu 1942 roku, w wyniku ewakuacji Armii Polskiej do Iranu, Gʻuzor został opuszczony przez Polaków. Na cmentarzu pozostały niewykorzystane doły grzebalne. Mimo nieprzychylnego stosunku władz radzieckich polski cmentarz ocalał w dobrym stanie. Pamięć o pochowanych na nim osobach przetrwała wśród rodzin polskich żołnierzy oraz Uzbeków zamieszkujących miasto. Teren cmentarza był ogrodzony metalowym płotem i otoczony opieką przez miejscową ludność.

Udostępnij przez:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Kontynuując przeglądanie tej strony, domyślnie akceptujesz użycie ciasteczek tzw. cookies. więcej...

Ustawienia cookie na tej stronie są ustawione domyślnie na "zezwalaj na pliki cookie", aby dać Ci najlepszy sposób przeglądania z możliwych. Jeśli w dalszym ciągu korzystasz z tej strony, bez zmiany ustawienia plików cookie lub klikając na przycisk "Akceptuję", wyrażasz na to zgodę.

Zamknij